Z ostatniej chwili
Migracja z Afryki do Włoch nabiera rozpędu dzięki pomocy organizacji pozarządowych Czytaj wiadomość >>> Patchworkowa rodzina, tradycja, religia, państwo, rasa: patchworkowe wszystko. Czytaj wiadomość >>> Nadzieje pokładane we wspólną walutę zawiodły: czyli jak Finlandia padła ofiarą euro Czytaj wiadomość >>> Demograficzny imperializm Erdoğana wykorzystuje politykę otwartych granic Czytaj wiadomość >>> 15 marca Trumponomika może upaść Czytaj wiadomość >>>

Politycy, którzy niebawem przejmą stery władzy w Europie, nie zapiszą się chyba szczytnie w jej historii.

gefira.org

Beppe Grillo
fot. Benny Marty / Shutterstock

Europejskie elity od dawna nie reagują już na nadzieje i obawy swoich narodów. Skutkiem takiego stanu rzeczy jest pojawienie się w Europie nowych partii i ruchów, które na te obawy odpowiednio reagują i wzbudzają u wielu obywateli starego kontynentu nadzieję na powstanie nowego nieskompromitowanego establishmentu. Po mających się odbyć w tym roku wyborach we Francji, Włoszech i Holandii (współ)rządzić będą prawdopodobnie tacy politycy jak Fillon, Macron, Grillo, czy Wilders, którzy to stoją w zdecydowanej opozycji do starego establishmentu. Czy są oni rzeczywiście tak bardzo wiarygodni i godni zaufania, jak sami się przedstawiają? Czy też chcą oni nas jedynie nabić w butelkę i niczym nie będą się różnić od neokonserwatywnych i liberalnych współczesnych elit?

Efektem niezliczonych skandali, nepotyzmu, ciemnych interesów, pustych obietnic, tysięcy emigrantów na ulicach i w obozach dla tzw. uchodźców jest fakt, że już chyba nikt nie ufa takim politykom jak Berlusconi, czy Sarkozy. Na politycznej scenie Europy pojawiają się za to nowe gwiazdy, które to od razu zostają zaszufladkowane jako skrajnie lewicowe, albo prawicowe, populistyczne, ksenofobiczne i antyeuropejskie. Na szczęście Włosi, czy Francuzi nie kupują już tak łatwo przyszywanych etykietek i zwracają się chętniej ku politykom takim jak Marine Le Pen, czy Beppe Grillo, którzy przynajmniej potrafią wyrazić ich uczucia i nadzieje. Nawet jeśli Front Narodowy i Ruch Pięciu Gwiazd dotrzymają wyborczych obietnic, to ich politycy nie są tak przyzwoici, jakby sobie zapewne życzyli ich wyborcy.


Turcja, Serbia i Rosja przygotowują się do nadciągającej wojny na Bałkanach

gefira.org

Rozpad Bośni i Hercegowiny a także postawa Serbii, że Kosowo jest jej częścią, to kolejne zaburzenie europejskiego porządku. To już nie kwestia czy, ale kiedy zostanie wznowiona wojna na Bałkanach. Jej skutki okażą się gorsze dla europejskiej stabilizacji niż te, które przyniósł ze sobą konflikt z lat dziewięćdziesiątych. Starcia zbrojne w Bośni wzmogą napięcia między muzułmanami a rdzennymi Europejczykami, ośmielając tych drugich do jeszcze odważniejszego sprzeciwiania się islamizacji kontynentu.

Natowskie bombardowania Belgradu w 1999 zmusiły serbskie władze do wycofania wojsk z Kosowa. W przeciwieństwie do Bośni Kosowo było częścią Związkowej Republiki Serbskiej.1)Bośnia i Hercegowina była, obok Macedonii, Czarnogóry, Serbii, Chorwacji i Słowenii, republiką związkową Jugosławii. Z kolei Serbia zawierała w sobie dwie republiki autonomiczne, Wojwodinę na północy i Kosowo (i Metohiję) na południu. Można się spierać, czy republika autonomiczna stanowi niezbywalną część większego terytorium. Inna sprawa, że te dwie republiki autonomiczne zostały wykrojone z Serbii przez Tito/komunistów, którzy, jak komuniści wszędzie na świecie, także ci w Brukseli, nie cierpią narodów i zawsze starają się je dzielić.W świetle międzynarodowych standardów bombardowanie Serbii było niedopuszczalną agresją. W 2008 Unia Europejska i USA uznały niepodległość Kosowa; 45% państw miało jednak przeciwne zdanie i dopatrywało się w tej wymuszonej secesji niebezpiecznego precedensu, niezgodnego z międzynarodowym prawem.2)International recognition of Kosovo, Wikipedia.Prawdę mówiąc, nie ma czegoś takiego jak prawo międzynarodowe; istnieje tylko międzynarodowa dyplomacja, w ramach której wojna to strategiczne narzędzie do naginania woli strony słabszej do woli strony silniejszej.3)War is a mere continuation of policy by other means, On War Carl von Clausewitz.

References   [ + ]

1. Bośnia i Hercegowina była, obok Macedonii, Czarnogóry, Serbii, Chorwacji i Słowenii, republiką związkową Jugosławii. Z kolei Serbia zawierała w sobie dwie republiki autonomiczne, Wojwodinę na północy i Kosowo (i Metohiję) na południu. Można się spierać, czy republika autonomiczna stanowi niezbywalną część większego terytorium. Inna sprawa, że te dwie republiki autonomiczne zostały wykrojone z Serbii przez Tito/komunistów, którzy, jak komuniści wszędzie na świecie, także ci w Brukseli, nie cierpią narodów i zawsze starają się je dzielić.
2. International recognition of Kosovo, Wikipedia.
3. War is a mere continuation of policy by other means, On War Carl von Clausewitz.

Dokąd zaprowadzi nas ten obłęd?

gefira.org

https://gefira.org/wp-content/uploads/2017/02/Cecil-Rhodes-2.jpg
fot. Danie van der Merwe / University of Cape Town – Statue of Rhodes by Marion Walgate. Unveiled in 1934, and commissioned by a state-run university.

Jeśli myślisz, że w matematyce chodzi o liczby i obliczenia, i tym podobne rzeczy, mylisz się. W matematyce chodzi także o „przywracanie poczucia godności kulturowej dzieci.”1)What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.Jeśli myślisz, że matematyka jest kulturowo obojętna, to niestety znowu się mylisz; owszem, kiedyś tak matematykę postrzegano, ale nie obecnie, ponieważ „kulturowo obojętny program nauczania matematyki […] wypacza u dzieci obraz jak matematyka ewoluowała i kto się przyczynił do jej rozwoju.”2)What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.Jeśli na domiar złego myślisz, że matematyka jest obiektywną dziedziną wiedzy, którą uczniowie powinni opanowywać, to, niestety, znowu się mylisz. Uczniów należy zachęcać, by posługiwali się matematyką “do krytykowania społecznych problemów” a nawet do “krytykowania matematyki” jako takiej, ponieważ jej “algorytmy kształtują nasze życie w taki sposób, który wytwarza nierówności”,3)Decolonising mathematics: Why it’s good for us, how to begin, BizNews.com 2016-10-17.czemu nadano nawet elegancką nazwę “broni matematycznego rażenia”.4)Math Is Biased Against Women and the Poor, According to a Former Math Professor, The Cut 2016-09-06.Jeśli myślisz, że dekolonizacja dotyczy krajów i narodów, wtedy znowu się mylisz. Obecnie należy koniecznie zdekolonizować uniwersyteckie programy nauczania, naukę i język nauczania.5)It’s time to take the curriculum back from dead white men, The Conversation 2015-05-08; Why switching to indigenous languages will help solve university crisis – education expert, BizNews.com 2016-10-04.

Czym się matematyka naraziła? Oskarżenie numer jeden: została stworzona przez “już nieżyjących białych mężczyzn” (tak jak i angielska literatura), którzy w ten sposób nie przestali “kontrolować rzeczy”.6)It’s time to take the curriculum back from dead white men, The Conversation 2015-05-08.Oskarżenie numer dwa: matematyka “ma problem z różnorodnością”. Dlaczego? Ponieważ “na całym świecie matematycy murzyni i kobiety należą do rzadkości”.7)Decolonising mathematics: Why it’s good for us, how to begin, BizNews.com 2016-10-17.Oskarżenie numer trzy: matematyka (i wiele innych dziedzin nauki) “utrwala stereotypy odnośnie tego, kto nadaje się zostać matematykiem”. Kto mianowicie? “Utalentowani ludzie”, a ponieważ np. w “2013, 73% doktoratów z matematyki uzyskali mężczyźni a 94% z nich to biali lub Azjaci” i “proporcja kobiet doktorantek z matematyki w latach 2004 i 2013 spadła z 34% do 27%”, matematyka jawi się jako dziedzina karygodnie rasistowska i uprzedzona wobec kobiet.8)Ideas of “Giftedness” Hurt Students, youcubed.Oskarżenie numer cztery: matematyka jest “zanadto eurocentryczna, stawia na piedestale jasnoskórych Greków jako twórców większości tego, co składa się na matematykę”.9)What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.

References   [ + ]

1. What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.
2, 9. What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.
3, 7. Decolonising mathematics: Why it’s good for us, how to begin, BizNews.com 2016-10-17.
4. Math Is Biased Against Women and the Poor, According to a Former Math Professor, The Cut 2016-09-06.
5. It’s time to take the curriculum back from dead white men, The Conversation 2015-05-08; Why switching to indigenous languages will help solve university crisis – education expert, BizNews.com 2016-10-04.
6. It’s time to take the curriculum back from dead white men, The Conversation 2015-05-08.
8. Ideas of “Giftedness” Hurt Students, youcubed.

Strategia Obamy wobec Syrii: dlaczego zawiodła (i dlaczego zawieść musiała)

gefira.org

Dennis Malone Carter Decatur boarding the tripolitan gunboat
Dennis Malone Carter Decatur boarding the tripolitan gunboat

Syria od dawna była na celowniku neokonserwatystów. Po usunięciu Saddama Husseina z Iraku, Paul Wolfowitz, czołowy ideolog neokonserwatystów, zastępca sekretarza stanu w administracji George’a Busha oraz pomysłodawca inwazji na Irak, powiedział w 2003, że ”w Syrii muszą nastąpić zmiany”.1)Syria could be next, warns Washington, The Guardian.Trudności, z którymi borykały się siły okupacyjne w Iraku a także gwałtowna zmiana amerykańskiej opinii publicznej co do tego konfliktu sprawiły, że administracja Busha oraz kręgi neokonserwatywne poczuły się zmuszone do zawieszenia wdrażania swych planów.

Pierwotny plan i pierwsze kłopoty

W 2011, Obama zmontował potężną koalicję obejmującą Francję, Wielką Brytanię, Izrael, Turcję, Katar i Arabię Saudyjską w celu usunięcia Assada i doprowadzenia do zmiany władzy w Syrii, co było kontynuacją „liberalnego interwencjonizmu” z lat George’a Busha, jak to określił Robert Kagan, kolejny znany ideolog neokonserwatystów.

W sierpniu 2013, w następstwie rzekomego użycia broni chemicznej przez rząd Assada przeciw rebeliantom, Obama nareszcie dostał do ręki pretekst uzasadniający napaść na Syrię, otrzymując także amerykańskiego Senatu zgodę na użycie sił zbrojnych.2)S.J.Res.21 – Authorization for the Use of Military Force Against the Government of Syria to Respond to Use of Chemical Weapons, Congress.gov.Zastosowanie sarinu przez wojska Assada okazało się później nieprawdą,3)The Red Line and the Rat Line, London Review of Books.podobnie jak wcześniejsze rzekome posiadanie broni masowego rażenia przez Saddama Husseina, które rząd Busha wykorzystał jako uzasadnienie napaści na Irak.

References   [ + ]

1. Syria could be next, warns Washington, The Guardian.
2. S.J.Res.21 – Authorization for the Use of Military Force Against the Government of Syria to Respond to Use of Chemical Weapons, Congress.gov.
3. The Red Line and the Rat Line, London Review of Books.

Podsumowanie: globalne elity nie mają pojęcia, jak rozwiązywać problemy

gefira.org

Podsumowanie: globalne elity nie mają pojęcia, jak rozwiązywać problemy
Domenico Antonio Vaccaro Solomon Worshiping the Pagan Gods

Po spotkaniu najtęższych umysłów świata biznesu i polityki można by się spodziewać lawiny nowych idei, jak rozwiązywać narastające niezadowolenie w zachodnim świecie: nic z tego. Spotkanie światowego forum ekonomicznego w Davos w 2017 sprowadzało się do ubolewania, jakby tu zwiększyć udział w rządzeniu mas, które nie idą już ślepo za swymi przywódcami.

Davos 2017 było znakomitą ilustracją tego, jak elity utraciły kontakt z niższymi klasami świata zachodniego oraz obnażyło ich niezdolność do zrozumienia ich problemów, co uwypukla także dobór miejsca na spotkanie, którym była atrakcyjna miejscowość turystyczna położona w raju podatkowym, a nie na przykład brukselska dzielnica Molenbeek, przekształcona przez politykę globalizacji na wylęgarnię muzułmańskich terrorystów, od lat teren niedostępny dla Europejczyków, gdzie musiały wkraczać belgijskie specjalne siły policyjne, by uśmierzyć kolejny zamach terrorystyczny. Taki jest dzień powszedni przeciętnego Belga, Europejczyka, obywatela Zachodu.


UE, a nie Chiny czy Japonia, są największym posiadaczem amerykańskich obligacji skarbowych

gefira.org

UE, a nie Chiny czy Japonia, są największym posiadaczem amerykańskich obligacji skarbowych
fot. shutterstock / Nik Waller Productions
Amerykańskie media donosiły w zeszłym miesiącu, że Japonia stała się największym posiadaczem amerykańskich obligacji skarbowych, wyprzedzając pod tym względem Chiny. To prawda, jeśli pod uwagę bierzemy pojedyncze kraje, natomiast jeśli uwzględnimy państwa Unii Europejskiej wspólnie, wówczas to one okazują się być w posiadaniu największej ilości amerykańskich papierów rządowych. Jest tak już od niemal roku. Niestety, wielkość znajdujących się w rękach Europejczyków obligacji rządu USA jest sztucznie zawyżona przez finansowe raje. Na dodatek, zasoby te zmierzają w kierunku przeciwnym do globalnego trendu: rosną, zamiast maleć.

Wedle ostatnich danych Międzynarodowego Systemu Kapitałowego Skarbu USA (w skrócie TIC), UE w listopadzie 2016 roku była w posiadaniu 1242 miliardów dolarów amerykańskich obligacji skarbowych, o dziewięć miliardów więcej niż miesiąc wcześniej. UE była jedynym spośród trzech największych wierzycieli, który w listopadzie zwiększył ilość posiadanych papierów, podczas gdy Chiny i Japonia kontynuowały wyprzedaż obligacji.


Rynki są u kresu (2016)

gefira.org

Rynki są u kresu (2016)
Foto Shutterstock/Stuart Monk
Kiedy wszyscy przepojeni są pesymizmem, to wtedy akcje idą w górę. Tak należałoby sformułować jedną z reguł rządzących rynkami, której to potwierdzenie przyniósł dzień 9 listopada 2016. Gdybyśmy zapytali się wtedy któregoś z graczy na rynku: „ Czy Trump wygra?”, to odpowiedź brzmiałaby najpewniej: „Boże uchowaj! Jeszcze jeden czarny łabędź po Brexicie? Wysoce nieprawdopodobne!” Stąd prawdopodobnie dramatyczny spadek kontraktów terminowych na główne indeksy amerykańskie w nocy z 8 na 9 listopada. Przekornie – obecnie, pod koniec 2016 indeksy te znów biją swoje historyczne rekordy.

Akcjami nie handlują bowiem tylko algorytmy HFT, lecz również i ludzie, którzy często dają się ponieść emocjom. 9 listopada S&P 500 zamknął się o 38 punktów powyżej porannego dołka.1)Google Finance.

References   [ + ]

1. Google Finance.

Od ZSRR do UE

gefira.org

Od ZSRR do UE
fot. shutterstock / Antikwar

Gdy tak zwany system komunistyczny zawalił się w krajach Europy Wschodniej, ich społeczeństwa rzuciły się w objęcia demokracji i ekonomii zachodniego typu, co, biorąc pod uwagę przepaść cywilizacyjną, jaka zaistniała między dwoma ustrojami, nie powinno wcale dziwić. To, co zaskakiwało, to fakt, że wczorajsi komuniści stali się dzisiejszymi socjaldemokratami; wczorajsi wrogowie Zachodu przepoczwarzyli się w dzisiejszych przyjaciół Zachodu; wczorajsi przeciwnicy liberalizmu nie mieli żadnych trudności, aby stać się zwolennikami liberalizmu; co więcej, wczorajsi moskiewscy kamerdynerzy stali się najzagorzalszymi krytykami Moskwy. Czy to możliwe, by (i) stali się oni kapitalistami tak z dnia na dzień i by (ii) takie nawrócenie dokonało się na masową skalę?

Ci sami ludzie u władzy, którzy przed 1989 rokiem ukaraliby rodaków za samą chęć wyjazdu na Zachód lub myśl o przeszczepieniu zachodnich rozwiązań polityczno-gospodarczych na rodzimy grunt; ci sami ludzie u steru władzy, którym do głowy by nie przyszło wyrwanie się z Układu Warszawskiego i przyłączenie się do NATO, bo rzekomo geopolityka nie pozwalała na takie posunięcia, ci sami ludzie po 1989 roku zaczęli się wyśmiewać z przeciwników Unii Europejskiej i NATO.


Dlaczego rząd włoski nie jest w stanie uporać się z łodziami przeprawiającymi ludzi przez Morze Śródziemne? Bo nie chce.

gefira.org

Dlaczego rząd włoski nie jest w stanie uporać się z łodziami przeprawiającymi ludzi przez Morze Śródziemne?
fot. Giovanni Domenico Tiepolo – The Procession of the Trojan Horse in Troy

Często przytacza się poszanowanie prawa jako jedną z wartości, której nie szanują tak zwane ugrupowania populistyczne, tymczasem to właśnie obecne rządy już dawno zaniechały przestrzegania prawa, gdy chodzi o imigrację. Wymownym na to przykładem jest polityka imigracyjna zapoczątkowana w 2013 przez włoski rząd Letty i kontynuowana przez gabinet Renzi’ego.

W październiku 2013 rząd Letty, mając do czynienia z falą uchodźców uciekających przed chaosem wywołanym przez inspirowany przez Zachód przewrót w Libii, który, jak się potem okazało, był nie tyle arabską wiosną ile raczej powstaniem kierowanym przez radykalne islamskie ugrupowania, rozpoczął operację Mare Nostrum (Morze nasze), która polegała na tym, że włoska flota wojenna zajęła się niesieniem pomocy ubiegającym się o azyl znajdującym się u wybrzeży libijskich przesiedleńcom.


Czy kolejna amerykańska rewolucja łupkowa dobiega końca? Produkcja gazu łupkowego spada wskutek malejącej liczby odwiertów

gefira.org

Czy kolejna amerykańska rewolucja łupkowa dobiega końca? Produkcja gazu łupkowego spada wskutek malejącej liczby odwiertów
fot. shutterstock / telesniuk
Prawdopodobnie Amerykański sen o energetycznej niezależności nigdy się nie ziści. Zaczęło się od zmniejszającego się wydobycia ropy naftowej, a następnie po osiągnięciu szczytu spadać zaczęła także produkcja gazu łupkowego. Ropa i gaz ze złóż niekonwencjonalnych stanowią około połowę całkowitego wydobycia tych surowców w Stanach Zjednoczonych, liczba odwiertów pozostaje historycznie niska, stąd amerykańska niezależność energetyczna kurczy się, a nadzieje na ciągłość amerykańskich dostaw LNG do Europy rozpływają się w powietrzu. USA pozostają importerem netto surowców energetycznych i to się raczej nie zmieni.

Żaden Amerykanin nie ma jednak zamiaru porzucać marzeń o energetycznej autonomii. Entuzjazm wywołany rewolucją łupkową podzielali też najważniejsi politycy, jak chociażby Hillary Clinton, która podczas jednej z debat prezydenckich stwierdziła niezgodnie z prawdą, że Stany osiągnęły energetyczną niezależność.1)Hillary Clinton said America is energy independent. It is not, CNBC 2016-10-10) Niezawisłość gazowa wydawała się bardziej realna niż naftowa, a rok 2016 przedstawiano jako ten, w którym USA po raz pierwszy wyeksportują więcej gazu niż zaimportują.2)The New U.S. Energy Era Will Be a Gas, USNews 2016-05-16

References   [ + ]

1. Hillary Clinton said America is energy independent. It is not, CNBC 2016-10-10
2. The New U.S. Energy Era Will Be a Gas, USNews 2016-05-16

Nacjonalizacja ukraińskiego PrivatBanku: jak dwóch oligarchów okradło naród

gefira.org

Nacjonalizacja ukraińskiego PrivatBanku: jak dwóch oligarchów okradło naród
fot. shutterstock/maxstockphoto
Rankiem 19. grudnia Ukraińcy obudzili się w nowej rzeczywistości gospodarczej: największy ukraiński bank, PrivatBank, został właśnie znacjonalizowany. Wcześniej dwóch jego właścicieli wykorzystywała pieniądze depozytariuszy do budowania własnych imperiów biznesowych i wydawała środki na rzecz żydowskich organizacji w Europie. Jak do tego doszło?

Na początek trochę historii. PrivatBank to największy ukraiński bank z 20%-owym udziałem w sektorze i 53 miliardami dolarów aktywów.1)UPDATE: Government nationalizes PrivatBank, guarantees deposits KyivPost 2016-12-18 Historia banku jest dość nietypowa jak na krajowe realia, ponieważ:

  • był to jeden z pierwszych prywatnych banków (założony w 1992 roku);
  • był to pierwszy bank, który wprowadził karty płatnicze i bankomaty;
  • był on pierwszą ukraińską instytucją finansową, która otrzymała rating międzynarodowy (Thomson BankWatch International Rating Agency, Fitch IBCA);
  • był pierwszym ukraińskim bankiem, który otworzył własną filię zagraniczną, na Cyprze w 1999 roku;
  • w 2001 roku wprowadził bankowość elektroniczną;
  • w 2003 roku otrzymał STP Excellence Award od Deutsche Banku.

References   [ + ]

1. UPDATE: Government nationalizes PrivatBank, guarantees deposits KyivPost 2016-12-18

To wszystko przez tę Rosję

gefira.org

To wszystko przez tę Rosję
fot. Shutterstock / Joe Ravi

W 1992 u końca zimnej wojny pewien amerykański politolog zasłynął ze stwierdzenia, że oto „historia dobiegła końca”: liberalna demokracja wraz z kapitalistycznym modelem gospodarczym zwyciężyła, w związku z czym pozostałej części świata nie pozostaje nic innego jak tylko przyswoić sobie triumfujące zachodnie wartości, które jako jedyne są w stanie zapewnić pokój i dobrobyt.

Takie widzenie świata urosło na Zachodzie do rangi dogmatu w stosunkach międzynarodowych, i dlatego też Zachód uważa, że pod pozorem obrony praw człowieka oraz demokracji parlamentarnej ma on na całym świecie misję do spełnienia. Przez jakiś czas nic nie zakłócało tego obrazu. Większość Wschodniej Europy bez wahania rzuciła się w objęcia zachodniego modelu demokracji i kapitalizmu i wydawało się, że nawet Rosja wstępuje na tę drogę.