Z ostatniej chwili
Patchworkowa rodzina, tradycja, religia, państwo, rasa: patchworkowe wszystko. Czytaj wiadomość >>> Nadzieje pokładane we wspólną walutę zawiodły: czyli jak Finlandia padła ofiarą euro Czytaj wiadomość >>> Demograficzny imperializm Erdoğana wykorzystuje politykę otwartych granic Czytaj wiadomość >>> 15 marca Trumponomika może upaść Czytaj wiadomość >>> Czy mobilność społeczna (lub jej brak) może być wykładnikiem tego, który kraj jest następny w kolejce, by paść ofiarą “populizmu”? Czytaj wiadomość >>>

Patchworkowa rodzina, tradycja, religia, państwo, rasa: patchworkowe wszystko.

gefira.org

Patchwork family, tradition, religion, state, race: patchwork everything.
fot. f11photo / Shutterstock.com
Filozofowie zajmowali się tylko interpretowaniem świata. Rzecz w tym, aby go zmienić. (Karl Marx)

Dzięki połączeniu Marksa i Freuda, badacze szkoły frankfurckiej stali się najbardziej wpływowymi myślicielami 20 wieku. (The Guardian)1)The Frankfurt school, part 1: why did Anders Breivik fear them? The Guardian 2013-03-25.

Marzeniem Marksa była przemiana kapitalistycznego społeczeństwa. Jego marzeniem zainspirowały się rzesze intelektualistów. Niektórzy z nich opracowali swoje własne propozycje wprowadzenia postulatów marksizmu w życie. Jedną z takich propozycji, która okazała się szczególnie atrakcyjna na przełomie XIX i XX wieku, był komunizm. Po WWII było już oczywiste, że marksizm wdrażany w krajach komunistycznych nie tylko nie zdołał przekształcić społeczeństw w oczekiwany sposób, ale jeszcze ponosił klęskę ekonomiczną, zaś w krajach zachodnich rosnący dobrobyt złagodził zapatrywania klasy robotniczej. Neomarksiści uświadomili sobie, że robotnicy w zachodnich społeczeństwach nie stanowią już rewolucyjnej siły i pora rozejrzeć się za nowym proletariatem. Wizja stworzenia nowego społeczeństwa z nową świadomością ciągle czekała na realizację.

References   [ + ]

1. The Frankfurt school, part 1: why did Anders Breivik fear them? The Guardian 2013-03-25.

Nadzieje pokładane we wspólną walutę zawiodły: czyli jak Finlandia padła ofiarą euro

gefira.org

100 markkaa
fot. Suomen Pankki (banknote), European Central Bank (photo) (Suomen Pankki) [ECB decisions ECB/2003/4 and ECB/2003/5 or Public domain], via Wikimedia Commons
Był rok 2011, gdy rząd Finlandii, jeden z wierzycieli Grecji, zażądał od Aten, by te pod zastaw ratunkowych pożyczek oddały Partenon, czyli jeden z narodowych symboli.1)Finland’s demands for collateral could leave Greek bailout in ruins, The Guardian 2011-08-28.

Cztery lata później, w 2015 roku, gdy przywódcy Unii Europejskiej, niepomni na to, że MFW przyznał, że przeszacował keynesowski mnożnik dla Grecji, a więc zupełnie nie licząc się z katastrofalnymi skutkami cięć, upokarzali grecką demokrację narzucając podjęcie kroków oszczędnościowych boleśniejszych od tych odrzuconych w referendum,2)Growth Forecast Errors and Fiscal Multipliers, IMF Working Paper 2013.Finlandię pozbawiono przywileju przynależności do grupy krajów „gospodarnych”. Choć publiczne finanse tego państwa, w przeciwieństwie do Grecji, dobrze się przedstawiają, źródło gospodarczej siły, czyli technologiczny kolos Nokia, wpadł w głęboki kryzys,3)Finland: The sick man of Europe? BBC 2016-02-29.przegrywając pod względem innowacyjności z Apple i Samsungiem. Niegdyś narodowa duma Finów, kreująca w szczytowym momencie 20% fińskiego eksportu,4)As Goes Nokia, So Goes Finland? Bloomberg 2013-09-03.została ostatecznie przejęta przez Microsoft. Stan fińskiej gospodarki pogorszyli jeszcze bardziej europejscy przywódcy, którzy wskutek kryzysu na Ukrainie zdecydowali się na wojnę handlową z Rosją, fińskim sąsiadem i głównym partnerem handlowym.

References   [ + ]

1. Finland’s demands for collateral could leave Greek bailout in ruins, The Guardian 2011-08-28.
2. Growth Forecast Errors and Fiscal Multipliers, IMF Working Paper 2013.
3. Finland: The sick man of Europe? BBC 2016-02-29.
4. As Goes Nokia, So Goes Finland? Bloomberg 2013-09-03.

15 marca Trumponomika może upaść

gefira.org

fot. shutterstock.com
fot. shutterstock.com
Obama Care nie zostanie ani zniesiona, ani zreformowana. Nie będzie żadnego cięcia podatków. Koniec inwestycji w infrastrukturę. O pułap zadłużenia zostanie stoczona krwawa bitwa.”1)Stockman: „After March 15 Everything Will Grind To A Halt”, Source: Zerohedge 2017-02-27.To słowa Davida Stockmana, dyrektora ekonomicznego w Białym Domu za kadencji Ronalda Reagana, który twierdzi, że wraz z końcem wakacji od limitu zadłużenia, czyli po 15 marca 2017 roku, katastrofa na rynkach będzie nie do uniknięcia.

Działalność instytucji państwowych zostanie zawieszona” mówił Stockman dla CNBC. „Tego się nikt nie spodziewa, nawet Wall Street nie bierze tego pod uwagę w swoich kalkulacjach, toteż przerażenie będzie powszechne.”2)Wall St. is misreading Trump, and a market bloodbath is imminent: Stockman, Source: CNBC 2017-03-05.15 marca Federalny Komitet do spraw Operacji Otwartego Rynku ma także podjąć długo oczekiwaną decyzję o podniesieniu stóp procentowych; na ten sam dzień rozpisano również wybory w Holandii. Czy będzie to początek ogromnego zamieszania na rynkach finansowych?

References   [ + ]

1. Stockman: „After March 15 Everything Will Grind To A Halt”, Source: Zerohedge 2017-02-27.
2. Wall St. is misreading Trump, and a market bloodbath is imminent: Stockman, Source: CNBC 2017-03-05.

Czy mobilność społeczna (lub jej brak) może być wykładnikiem tego, który kraj jest następny w kolejce, by paść ofiarą “populizmu”?

gefira.org

fot. By Ioannis Arvanitakis (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons
fot. By Ioannis Arvanitakis (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons

1)Vilfredo Pareto, By Ioannis Arvanitakis (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons.Vilfredo Pareto (1848-1923) włoski inżynier, filozof, ekonomista, socjolog i politolog, zasłynął między innymi z teorii “elit”.

A właściwe z teorii “stopniowej wymiany elit”, która twierdzi, że mobilność społeczna ma fundamentalne znaczenie dla zachowania długotrwałego porządku społecznego: jeśli tylko elity są otwarte na przyjmowanie do swych kręgów zdolnych jednostek z klas niższych, dany ustrój poradzi sobie z dowolnymi wyzwaniami. Kiedy jednak elity odcinają się od społeczeństwa i nie wchłaniają wybitnych jednostek z niższych warstw społecznych, powstaje nierównowaga, która może skończyć się obaleniem klas rządzących przemocą przez ugrupowania zdolne do sprawowania władzy.

W oparciu o tę teorię zakładamy, że ustroje demokratyczne rozwinęły się do tego stopnia, iż do odsunięcia elit od władzy może dojść bez uciekania się do przemocy, ale przy pomocy kartki do głosowania. Brak mobilności społecznej, jak powiada Pareto, niesie ze sobą utratę kontaktu klasy rządzącej z masami oraz wyobcowanie głosujących.

References   [ + ]

1. Vilfredo Pareto, By Ioannis Arvanitakis (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons.

George Soros: wróg wschodnioeuropejskich rządów

gefira.org

Rio de Janeiro, April 22th, 2015- Mega investor George Soros.
fot. Antonio Scorza / Shutterstock.com
Po Węgrach Viktora Orbana, także drugi kraj Unii Europejskiej wziął sobie na cel George’a Sorosa i jego fundusze, oskarżając go o organizowanie anty-rządowych protestów i próby destabilizowania kraju. Przewodniczący rządzącej partii i były premier Rumunii Liviu Dragnea, znany ze swojej niezależnej polityki gospodarczej, nazwał liderów ostatnich masowych protestów ulicznych „agentami George’a Sorosa”.1)Romania: Keep the corrupt in jail, where they belong, Al-Jazeera 2017-01-30.

Wielu sądzi, że „złe” rządy z Europy Wschodniej (od Polski po Macedonię) wykorzystują Open Society Foundation założoną przez Sorosa, a także jego kontakty, jako kozła ofiarnego, w celu uniknięcia odpowiedzialności za słabe wyniki polityczne. Jednak dyrektor komunikacji Open Society, Laura Silber, nie próbuje nawet ukrywać zaangażowania.

References   [ + ]

1. Romania: Keep the corrupt in jail, where they belong, Al-Jazeera 2017-01-30.

Czy Francja wybierze sobie kolejnego Hollande’a?

gefira.org

Will France vote in a second Hollande
fot. Portrait de Louis de France, dauphin (1729–1765)

Rok 2016 był rokiem buntu. Referendum w Holandii i Wielkiej Brytanii, wybory w Ameryce oraz referendum we Włoszech zakończyły się poniżającymi porażkami dla korporacji, finansowych elit i rządzących polityków. Jedynie Austria zdaje się jeszcze wierzyć w realizację dotychczasowych projektów, ale nawet tam malkontenci dali o sobie znać. W roku 2017 elity będą musiały dokonać zmian w strategii.

Wszędzie ugrupowania polityczne głównego nurtu przeżywają wstrząsy, zmagając się albo z partiami, albo z własnymi członkami, którzy rzucają wyzwanie establishmentowi. We Francji, w obliczu nadchodzących wyborów, rozpadu Partii Socjalistycznej po katastrofalnej kadencji Francoisa Hollande’a, a także wyeliminowaniu już w prawyborach Sarkozy’ego i Juppe’a, konieczna okazała się zmiana strategii. By powstrzymać zagrażające rządzącym parcie mas do udziału w polityce (zwane populizmem), które nie mają już więcej ochoty służyć interesom elit, wypromowano postać Emmanuela Macrona.


Politycy, którzy niebawem przejmą stery władzy w Europie, nie zapiszą się chyba szczytnie w jej historii.

gefira.org

Beppe Grillo
fot. Benny Marty / Shutterstock

Europejskie elity od dawna nie reagują już na nadzieje i obawy swoich narodów. Skutkiem takiego stanu rzeczy jest pojawienie się w Europie nowych partii i ruchów, które na te obawy odpowiednio reagują i wzbudzają u wielu obywateli starego kontynentu nadzieję na powstanie nowego nieskompromitowanego establishmentu. Po mających się odbyć w tym roku wyborach we Francji, Włoszech i Holandii (współ)rządzić będą prawdopodobnie tacy politycy jak Fillon, Macron, Grillo, czy Wilders, którzy to stoją w zdecydowanej opozycji do starego establishmentu. Czy są oni rzeczywiście tak bardzo wiarygodni i godni zaufania, jak sami się przedstawiają? Czy też chcą oni nas jedynie nabić w butelkę i niczym nie będą się różnić od neokonserwatywnych i liberalnych współczesnych elit?

Efektem niezliczonych skandali, nepotyzmu, ciemnych interesów, pustych obietnic, tysięcy emigrantów na ulicach i w obozach dla tzw. uchodźców jest fakt, że już chyba nikt nie ufa takim politykom jak Berlusconi, czy Sarkozy. Na politycznej scenie Europy pojawiają się za to nowe gwiazdy, które to od razu zostają zaszufladkowane jako skrajnie lewicowe, albo prawicowe, populistyczne, ksenofobiczne i antyeuropejskie. Na szczęście Włosi, czy Francuzi nie kupują już tak łatwo przyszywanych etykietek i zwracają się chętniej ku politykom takim jak Marine Le Pen, czy Beppe Grillo, którzy przynajmniej potrafią wyrazić ich uczucia i nadzieje. Nawet jeśli Front Narodowy i Ruch Pięciu Gwiazd dotrzymają wyborczych obietnic, to ich politycy nie są tak przyzwoici, jakby sobie zapewne życzyli ich wyborcy.


Dokąd zaprowadzi nas ten obłęd?

gefira.org

https://gefira.org/wp-content/uploads/2017/02/Cecil-Rhodes-2.jpg
fot. Danie van der Merwe / University of Cape Town – Statue of Rhodes by Marion Walgate. Unveiled in 1934, and commissioned by a state-run university.

Jeśli myślisz, że w matematyce chodzi o liczby i obliczenia, i tym podobne rzeczy, mylisz się. W matematyce chodzi także o „przywracanie poczucia godności kulturowej dzieci.”1)What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.Jeśli myślisz, że matematyka jest kulturowo obojętna, to niestety znowu się mylisz; owszem, kiedyś tak matematykę postrzegano, ale nie obecnie, ponieważ „kulturowo obojętny program nauczania matematyki […] wypacza u dzieci obraz jak matematyka ewoluowała i kto się przyczynił do jej rozwoju.”2)What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.Jeśli na domiar złego myślisz, że matematyka jest obiektywną dziedziną wiedzy, którą uczniowie powinni opanowywać, to, niestety, znowu się mylisz. Uczniów należy zachęcać, by posługiwali się matematyką “do krytykowania społecznych problemów” a nawet do “krytykowania matematyki” jako takiej, ponieważ jej “algorytmy kształtują nasze życie w taki sposób, który wytwarza nierówności”,3)Decolonising mathematics: Why it’s good for us, how to begin, BizNews.com 2016-10-17.czemu nadano nawet elegancką nazwę “broni matematycznego rażenia”.4)Math Is Biased Against Women and the Poor, According to a Former Math Professor, The Cut 2016-09-06.Jeśli myślisz, że dekolonizacja dotyczy krajów i narodów, wtedy znowu się mylisz. Obecnie należy koniecznie zdekolonizować uniwersyteckie programy nauczania, naukę i język nauczania.5)It’s time to take the curriculum back from dead white men, The Conversation 2015-05-08; Why switching to indigenous languages will help solve university crisis – education expert, BizNews.com 2016-10-04.

Czym się matematyka naraziła? Oskarżenie numer jeden: została stworzona przez “już nieżyjących białych mężczyzn” (tak jak i angielska literatura), którzy w ten sposób nie przestali “kontrolować rzeczy”.6)It’s time to take the curriculum back from dead white men, The Conversation 2015-05-08.Oskarżenie numer dwa: matematyka “ma problem z różnorodnością”. Dlaczego? Ponieważ “na całym świecie matematycy murzyni i kobiety należą do rzadkości”.7)Decolonising mathematics: Why it’s good for us, how to begin, BizNews.com 2016-10-17.Oskarżenie numer trzy: matematyka (i wiele innych dziedzin nauki) “utrwala stereotypy odnośnie tego, kto nadaje się zostać matematykiem”. Kto mianowicie? “Utalentowani ludzie”, a ponieważ np. w “2013, 73% doktoratów z matematyki uzyskali mężczyźni a 94% z nich to biali lub Azjaci” i “proporcja kobiet doktorantek z matematyki w latach 2004 i 2013 spadła z 34% do 27%”, matematyka jawi się jako dziedzina karygodnie rasistowska i uprzedzona wobec kobiet.8)Ideas of “Giftedness” Hurt Students, youcubed.Oskarżenie numer cztery: matematyka jest “zanadto eurocentryczna, stawia na piedestale jasnoskórych Greków jako twórców większości tego, co składa się na matematykę”.9)What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.

References   [ + ]

1. What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.
2, 9. What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.
3, 7. Decolonising mathematics: Why it’s good for us, how to begin, BizNews.com 2016-10-17.
4. Math Is Biased Against Women and the Poor, According to a Former Math Professor, The Cut 2016-09-06.
5. It’s time to take the curriculum back from dead white men, The Conversation 2015-05-08; Why switching to indigenous languages will help solve university crisis – education expert, BizNews.com 2016-10-04.
6. It’s time to take the curriculum back from dead white men, The Conversation 2015-05-08.
8. Ideas of “Giftedness” Hurt Students, youcubed.

Strategia Obamy wobec Syrii: dlaczego zawiodła (i dlaczego zawieść musiała)

gefira.org

Dennis Malone Carter Decatur boarding the tripolitan gunboat
Dennis Malone Carter Decatur boarding the tripolitan gunboat

Syria od dawna była na celowniku neokonserwatystów. Po usunięciu Saddama Husseina z Iraku, Paul Wolfowitz, czołowy ideolog neokonserwatystów, zastępca sekretarza stanu w administracji George’a Busha oraz pomysłodawca inwazji na Irak, powiedział w 2003, że ”w Syrii muszą nastąpić zmiany”.1)Syria could be next, warns Washington, The Guardian.Trudności, z którymi borykały się siły okupacyjne w Iraku a także gwałtowna zmiana amerykańskiej opinii publicznej co do tego konfliktu sprawiły, że administracja Busha oraz kręgi neokonserwatywne poczuły się zmuszone do zawieszenia wdrażania swych planów.

Pierwotny plan i pierwsze kłopoty

W 2011, Obama zmontował potężną koalicję obejmującą Francję, Wielką Brytanię, Izrael, Turcję, Katar i Arabię Saudyjską w celu usunięcia Assada i doprowadzenia do zmiany władzy w Syrii, co było kontynuacją „liberalnego interwencjonizmu” z lat George’a Busha, jak to określił Robert Kagan, kolejny znany ideolog neokonserwatystów.

W sierpniu 2013, w następstwie rzekomego użycia broni chemicznej przez rząd Assada przeciw rebeliantom, Obama nareszcie dostał do ręki pretekst uzasadniający napaść na Syrię, otrzymując także amerykańskiego Senatu zgodę na użycie sił zbrojnych.2)S.J.Res.21 – Authorization for the Use of Military Force Against the Government of Syria to Respond to Use of Chemical Weapons, Congress.gov.Zastosowanie sarinu przez wojska Assada okazało się później nieprawdą,3)The Red Line and the Rat Line, London Review of Books.podobnie jak wcześniejsze rzekome posiadanie broni masowego rażenia przez Saddama Husseina, które rząd Busha wykorzystał jako uzasadnienie napaści na Irak.

References   [ + ]

1. Syria could be next, warns Washington, The Guardian.
2. S.J.Res.21 – Authorization for the Use of Military Force Against the Government of Syria to Respond to Use of Chemical Weapons, Congress.gov.
3. The Red Line and the Rat Line, London Review of Books.

Podsumowanie: globalne elity nie mają pojęcia, jak rozwiązywać problemy

gefira.org

Podsumowanie: globalne elity nie mają pojęcia, jak rozwiązywać problemy
Domenico Antonio Vaccaro Solomon Worshiping the Pagan Gods

Po spotkaniu najtęższych umysłów świata biznesu i polityki można by się spodziewać lawiny nowych idei, jak rozwiązywać narastające niezadowolenie w zachodnim świecie: nic z tego. Spotkanie światowego forum ekonomicznego w Davos w 2017 sprowadzało się do ubolewania, jakby tu zwiększyć udział w rządzeniu mas, które nie idą już ślepo za swymi przywódcami.

Davos 2017 było znakomitą ilustracją tego, jak elity utraciły kontakt z niższymi klasami świata zachodniego oraz obnażyło ich niezdolność do zrozumienia ich problemów, co uwypukla także dobór miejsca na spotkanie, którym była atrakcyjna miejscowość turystyczna położona w raju podatkowym, a nie na przykład brukselska dzielnica Molenbeek, przekształcona przez politykę globalizacji na wylęgarnię muzułmańskich terrorystów, od lat teren niedostępny dla Europejczyków, gdzie musiały wkraczać belgijskie specjalne siły policyjne, by uśmierzyć kolejny zamach terrorystyczny. Taki jest dzień powszedni przeciętnego Belga, Europejczyka, obywatela Zachodu.


Rynki są u kresu (2016)

gefira.org

Rynki są u kresu (2016)
Foto Shutterstock/Stuart Monk
Kiedy wszyscy przepojeni są pesymizmem, to wtedy akcje idą w górę. Tak należałoby sformułować jedną z reguł rządzących rynkami, której to potwierdzenie przyniósł dzień 9 listopada 2016. Gdybyśmy zapytali się wtedy któregoś z graczy na rynku: „ Czy Trump wygra?”, to odpowiedź brzmiałaby najpewniej: „Boże uchowaj! Jeszcze jeden czarny łabędź po Brexicie? Wysoce nieprawdopodobne!” Stąd prawdopodobnie dramatyczny spadek kontraktów terminowych na główne indeksy amerykańskie w nocy z 8 na 9 listopada. Przekornie – obecnie, pod koniec 2016 indeksy te znów biją swoje historyczne rekordy.

Akcjami nie handlują bowiem tylko algorytmy HFT, lecz również i ludzie, którzy często dają się ponieść emocjom. 9 listopada S&P 500 zamknął się o 38 punktów powyżej porannego dołka.1)Google Finance.

References   [ + ]

1. Google Finance.

Organizacje pozarządowe przerzucają emigrantów na masową skalę

gefira.org

Przez dwa miesiące obserwowaliśmy za pomocą marinetraffic.com ruchy statków należących do organizacji pozarządowych (NGO). Korzystając z danych z data.unhcr.org śledziliśmy trasy, którymi codziennie emigranci przepływają z Afryki do Włoch. Stało się jasne, że jesteśmy świadkami wielkiego oszustwa i wielkiej operacji nielegalnego transportu ludzi.