Z ostatniej chwili
Patchworkowa rodzina, tradycja, religia, państwo, rasa: patchworkowe wszystko. Czytaj wiadomość >>> Nadzieje pokładane we wspólną walutę zawiodły: czyli jak Finlandia padła ofiarą euro Czytaj wiadomość >>> Demograficzny imperializm Erdoğana wykorzystuje politykę otwartych granic Czytaj wiadomość >>> 15 marca Trumponomika może upaść Czytaj wiadomość >>> Czy mobilność społeczna (lub jej brak) może być wykładnikiem tego, który kraj jest następny w kolejce, by paść ofiarą “populizmu”? Czytaj wiadomość >>>

Patchworkowa rodzina, tradycja, religia, państwo, rasa: patchworkowe wszystko.

gefira.org

Patchwork family, tradition, religion, state, race: patchwork everything.
fot. f11photo / Shutterstock.com
Filozofowie zajmowali się tylko interpretowaniem świata. Rzecz w tym, aby go zmienić. (Karl Marx)

Dzięki połączeniu Marksa i Freuda, badacze szkoły frankfurckiej stali się najbardziej wpływowymi myślicielami 20 wieku. (The Guardian)1)The Frankfurt school, part 1: why did Anders Breivik fear them? The Guardian 2013-03-25.

Marzeniem Marksa była przemiana kapitalistycznego społeczeństwa. Jego marzeniem zainspirowały się rzesze intelektualistów. Niektórzy z nich opracowali swoje własne propozycje wprowadzenia postulatów marksizmu w życie. Jedną z takich propozycji, która okazała się szczególnie atrakcyjna na przełomie XIX i XX wieku, był komunizm. Po WWII było już oczywiste, że marksizm wdrażany w krajach komunistycznych nie tylko nie zdołał przekształcić społeczeństw w oczekiwany sposób, ale jeszcze ponosił klęskę ekonomiczną, zaś w krajach zachodnich rosnący dobrobyt złagodził zapatrywania klasy robotniczej. Neomarksiści uświadomili sobie, że robotnicy w zachodnich społeczeństwach nie stanowią już rewolucyjnej siły i pora rozejrzeć się za nowym proletariatem. Wizja stworzenia nowego społeczeństwa z nową świadomością ciągle czekała na realizację.

References   [ + ]

1. The Frankfurt school, part 1: why did Anders Breivik fear them? The Guardian 2013-03-25.

Nadzieje pokładane we wspólną walutę zawiodły: czyli jak Finlandia padła ofiarą euro

gefira.org

100 markkaa
fot. Suomen Pankki (banknote), European Central Bank (photo) (Suomen Pankki) [ECB decisions ECB/2003/4 and ECB/2003/5 or Public domain], via Wikimedia Commons
Był rok 2011, gdy rząd Finlandii, jeden z wierzycieli Grecji, zażądał od Aten, by te pod zastaw ratunkowych pożyczek oddały Partenon, czyli jeden z narodowych symboli.1)Finland’s demands for collateral could leave Greek bailout in ruins, The Guardian 2011-08-28.

Cztery lata później, w 2015 roku, gdy przywódcy Unii Europejskiej, niepomni na to, że MFW przyznał, że przeszacował keynesowski mnożnik dla Grecji, a więc zupełnie nie licząc się z katastrofalnymi skutkami cięć, upokarzali grecką demokrację narzucając podjęcie kroków oszczędnościowych boleśniejszych od tych odrzuconych w referendum,2)Growth Forecast Errors and Fiscal Multipliers, IMF Working Paper 2013.Finlandię pozbawiono przywileju przynależności do grupy krajów „gospodarnych”. Choć publiczne finanse tego państwa, w przeciwieństwie do Grecji, dobrze się przedstawiają, źródło gospodarczej siły, czyli technologiczny kolos Nokia, wpadł w głęboki kryzys,3)Finland: The sick man of Europe? BBC 2016-02-29.przegrywając pod względem innowacyjności z Apple i Samsungiem. Niegdyś narodowa duma Finów, kreująca w szczytowym momencie 20% fińskiego eksportu,4)As Goes Nokia, So Goes Finland? Bloomberg 2013-09-03.została ostatecznie przejęta przez Microsoft. Stan fińskiej gospodarki pogorszyli jeszcze bardziej europejscy przywódcy, którzy wskutek kryzysu na Ukrainie zdecydowali się na wojnę handlową z Rosją, fińskim sąsiadem i głównym partnerem handlowym.

References   [ + ]

1. Finland’s demands for collateral could leave Greek bailout in ruins, The Guardian 2011-08-28.
2. Growth Forecast Errors and Fiscal Multipliers, IMF Working Paper 2013.
3. Finland: The sick man of Europe? BBC 2016-02-29.
4. As Goes Nokia, So Goes Finland? Bloomberg 2013-09-03.

Demograficzny imperializm Erdoğana wykorzystuje politykę otwartych granic

gefira.org

Erdoğan’s Turkish demographic imperialism is the latest failure of open borders immigration policies
fot Anastasia Petrova / Shutterstock.com
Niemal tysiąc lat temu tureckie plemiona zaczęły zasiedlać Anatolię, tworząc tureckie państwo. Jak do tego doszło? Często utrzymuje się, że kamieniem węgielnym tego państwa była klęska Bizancjum poniesiona w 1071 w bitwie pod Manzikertem. Rzeczywistość przedstawia się jednak inaczej. Nazajutrz po bitwie cesarz Romanos Diogenes zdołał zawrzeć układ pokojowy w ramach którego sułtan Turków seldżuckich otrzymał ogromną wypłatę pieniężną, zaś Bizancjum nie ponosiło strat terytorialnych.

Tymczasem bizantyjskie elity w Konstantynopolu postanowiły pozbawić władzy Romanosa i nie dotrzymywać postanowień układu pokojowego. W wynikłej walce o tron jedna z wojujących stron uciekła się do skorzystania z pomocy Sulejmana, krewnego tureckiego sułtana, by powiększyć własne szanse na przejęcie władzy. Gdy bizantyjskie elity skupiły się na Konstantynopolu, Sulejmanowi powierzono Niceę, jedno z największych bizantyjskich miast Anatolii. Tak powstał Sułtanat Rum, trwała obecność Turków w Anatolii, nie na skutek podboju ale jako wynik krótkowzroczności bizantyjskich klas rządzących.

Sułtanat Rum to toczył wojny z Bizancjum, to uzależniał się od niego, podczas gdy bizantyjscy przywódcy żywili nadzieję, że uda im się wchłonąć ludy tureckie i nakłonić do przyjęcia chrześcijaństwa. Do tego jednak nie doszło.


Ukraina straciła miliardy na umowie stowarzyszeniowej z UE po pierwszym roku

gefira.org

fot. Review News / Shutterstock.com
fot. Review News / Shutterstock.com
Umowa o pogłębionej i całościowej strefie wolnego handlu pomiędzy Unią Europejską a Ukrainą, która weszła w życie z dniem 1. stycznia 2016 roku, miała pomóc wschodnioeuropejskiej gospodarce w odbudowie. Tymczasem jej wyniki po pierwszym roku funkcjonowania dalece odbiegają od ukraińskich oczekiwań. Była republika sowiecka straciła na handlu z UE 2,2 miliarda euro więcej niż w 2015 roku. Import z Unii wystrzelił w górę, natomiast eksport z Ukrainy ledwo drgnął.

Jak piszą polskie media, Unia Europejska zalała Ukrainę towarami,1)Unia Europejska zalała towarami Ukrainę, Rzeczpospolita 2017-02-27.co stoi w sprzeczności do założeń umowy stowarzyszeniowej: w dokumencie zakładano asymetryczne otwarcie rynków na korzyść Ukrainy.

References   [ + ]

1. Unia Europejska zalała towarami Ukrainę, Rzeczpospolita 2017-02-27.

Czy Francja wybierze sobie kolejnego Hollande’a?

gefira.org

Will France vote in a second Hollande
fot. Portrait de Louis de France, dauphin (1729–1765)

Rok 2016 był rokiem buntu. Referendum w Holandii i Wielkiej Brytanii, wybory w Ameryce oraz referendum we Włoszech zakończyły się poniżającymi porażkami dla korporacji, finansowych elit i rządzących polityków. Jedynie Austria zdaje się jeszcze wierzyć w realizację dotychczasowych projektów, ale nawet tam malkontenci dali o sobie znać. W roku 2017 elity będą musiały dokonać zmian w strategii.

Wszędzie ugrupowania polityczne głównego nurtu przeżywają wstrząsy, zmagając się albo z partiami, albo z własnymi członkami, którzy rzucają wyzwanie establishmentowi. We Francji, w obliczu nadchodzących wyborów, rozpadu Partii Socjalistycznej po katastrofalnej kadencji Francoisa Hollande’a, a także wyeliminowaniu już w prawyborach Sarkozy’ego i Juppe’a, konieczna okazała się zmiana strategii. By powstrzymać zagrażające rządzącym parcie mas do udziału w polityce (zwane populizmem), które nie mają już więcej ochoty służyć interesom elit, wypromowano postać Emmanuela Macrona.


Irlandia, Luksemburg, Belgia: jak amerykańskie korporacje wykorzystują Europę, by oszukać własny rząd i jeszcze na nim zarobić

gefira.org

Irlandia, Luksemburg, Belgia: jak amerykańskie korporacje wykorzystują Europę, by oszukać własny rząd i jeszcze na nim zarobić
fot. M. Primakov / Shutterstock

Jeśli kraj liczący sobie 4,5 miliona ludzi jest trzecim co do wielkości posiadaczem obligacji skarbowych USA, największym w Unii Europejskiej, to może to zwracać na siebie uwagę. Jeśli pół-milionowy naród jest drugim w kolejności unijnym posiadaczem tych papierów, to musi to dawać do myślenia. Irlandia i Luksemburg, podobnie jak Wielka Brytania i Belgia, są wykorzystywane przez międzynarodowych finansistów do kredytowania i oszukiwania rządu USA, który płaci odsetki za unikanie opodatkowania.

Powszechnie wiadomo, że Japonia i Chiny posiadają najwięcej amerykańskich obligacji rządowych. Jednak kraje te rozporządzają ogromnymi oszczędnościami i dlatego ich inwestycje przekraczające bilion dolarów mają ekonomiczne podstawy. Tymczasem wartość papierów znajdujących się w posiadaniu krajów UE (a jest ona łącznie większa od wartości papierów zgromadzonych przez Japonię czy Chiny) jest napędzana przez instytucje finansowe, włączając w to amerykańskie korporacje. Innymi słowy, ekspozycja krajów Europy na obligacje USA wynika bardziej z luźnych przepisów podatkowych niż z siły popytu na tego rodzaju inwestycje portfelowe.


Każde referendum jest sprzeczne z interesami Unii Europejskiej

gefira.org

Każde referendum jest sprzeczne z interesami Unii EuropejskiejUnia Europejska to projekt elit. Członkowie tych elit zasiadający w Parlamencie Europejskim i w komisjach, są jednocześnie członkami partii w swoich krajach. A więc Unia musi prowadzić taką politykę, która podoba się partiom rządzącym i im sprzyja. A wyborcy? A obywatele? Co referendum, to okazuje się, że „nie dojrzeli” do Europy, a zatem, jak to onegdaj sformułował James Madison, ojciec amerykańskiej konstytucji: „dobrze sytuowana mniejszość musi być chroniona przed większością”.1)Federalist No. 10, Wikipedia.Za sprawą Unii Europejskiej polityka stała się dla przeciętnego obywatela nieprzejrzysta. Wygląda ona jak labirynt, w którym gdzieś, pomiędzy rządami poszczególnych krajów członkowskich, a Komisją Europejską, między Brukselą, Paryżem, a Berlinem podejmuje się jakieś decyzje, a jeśli coś się nie uda, to właściwie nie ma odpowiedzialnych. Dystans między instytucjami i obywatelami stał się tak duży również i z winy elit, które oddalają się od swoich obywateli. Nie mogą sobie przecież pozwolić na to, żeby do władzy doszli jacyś tam nacjonaliści we Francji, albo w Holandii, albo jacyś tam separatyści w Katalonii. Obywatele idą więc na wybory i wybierają jako wyraz sprzeciwu kogoś innego, ale … to nic nie daje. Właściwie lepiej by było gdyby podarli karty do głosowania, szczególnie te w sprawie ważnych dla UE kwestii. Dowodem jest historia wszystkich unijnych referendów z ostatnich lat.

References   [ + ]

1. Federalist No. 10, Wikipedia.

Politycy, którzy niebawem przejmą stery władzy w Europie, nie zapiszą się chyba szczytnie w jej historii.

gefira.org

Beppe Grillo
fot. Benny Marty / Shutterstock

Europejskie elity od dawna nie reagują już na nadzieje i obawy swoich narodów. Skutkiem takiego stanu rzeczy jest pojawienie się w Europie nowych partii i ruchów, które na te obawy odpowiednio reagują i wzbudzają u wielu obywateli starego kontynentu nadzieję na powstanie nowego nieskompromitowanego establishmentu. Po mających się odbyć w tym roku wyborach we Francji, Włoszech i Holandii (współ)rządzić będą prawdopodobnie tacy politycy jak Fillon, Macron, Grillo, czy Wilders, którzy to stoją w zdecydowanej opozycji do starego establishmentu. Czy są oni rzeczywiście tak bardzo wiarygodni i godni zaufania, jak sami się przedstawiają? Czy też chcą oni nas jedynie nabić w butelkę i niczym nie będą się różnić od neokonserwatywnych i liberalnych współczesnych elit?

Efektem niezliczonych skandali, nepotyzmu, ciemnych interesów, pustych obietnic, tysięcy emigrantów na ulicach i w obozach dla tzw. uchodźców jest fakt, że już chyba nikt nie ufa takim politykom jak Berlusconi, czy Sarkozy. Na politycznej scenie Europy pojawiają się za to nowe gwiazdy, które to od razu zostają zaszufladkowane jako skrajnie lewicowe, albo prawicowe, populistyczne, ksenofobiczne i antyeuropejskie. Na szczęście Włosi, czy Francuzi nie kupują już tak łatwo przyszywanych etykietek i zwracają się chętniej ku politykom takim jak Marine Le Pen, czy Beppe Grillo, którzy przynajmniej potrafią wyrazić ich uczucia i nadzieje. Nawet jeśli Front Narodowy i Ruch Pięciu Gwiazd dotrzymają wyborczych obietnic, to ich politycy nie są tak przyzwoici, jakby sobie zapewne życzyli ich wyborcy.


Dokąd zaprowadzi nas ten obłęd?

gefira.org

https://gefira.org/wp-content/uploads/2017/02/Cecil-Rhodes-2.jpg
fot. Danie van der Merwe / University of Cape Town – Statue of Rhodes by Marion Walgate. Unveiled in 1934, and commissioned by a state-run university.

Jeśli myślisz, że w matematyce chodzi o liczby i obliczenia, i tym podobne rzeczy, mylisz się. W matematyce chodzi także o „przywracanie poczucia godności kulturowej dzieci.”1)What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.Jeśli myślisz, że matematyka jest kulturowo obojętna, to niestety znowu się mylisz; owszem, kiedyś tak matematykę postrzegano, ale nie obecnie, ponieważ „kulturowo obojętny program nauczania matematyki […] wypacza u dzieci obraz jak matematyka ewoluowała i kto się przyczynił do jej rozwoju.”2)What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.Jeśli na domiar złego myślisz, że matematyka jest obiektywną dziedziną wiedzy, którą uczniowie powinni opanowywać, to, niestety, znowu się mylisz. Uczniów należy zachęcać, by posługiwali się matematyką “do krytykowania społecznych problemów” a nawet do “krytykowania matematyki” jako takiej, ponieważ jej “algorytmy kształtują nasze życie w taki sposób, który wytwarza nierówności”,3)Decolonising mathematics: Why it’s good for us, how to begin, BizNews.com 2016-10-17.czemu nadano nawet elegancką nazwę “broni matematycznego rażenia”.4)Math Is Biased Against Women and the Poor, According to a Former Math Professor, The Cut 2016-09-06.Jeśli myślisz, że dekolonizacja dotyczy krajów i narodów, wtedy znowu się mylisz. Obecnie należy koniecznie zdekolonizować uniwersyteckie programy nauczania, naukę i język nauczania.5)It’s time to take the curriculum back from dead white men, The Conversation 2015-05-08; Why switching to indigenous languages will help solve university crisis – education expert, BizNews.com 2016-10-04.

Czym się matematyka naraziła? Oskarżenie numer jeden: została stworzona przez “już nieżyjących białych mężczyzn” (tak jak i angielska literatura), którzy w ten sposób nie przestali “kontrolować rzeczy”.6)It’s time to take the curriculum back from dead white men, The Conversation 2015-05-08.Oskarżenie numer dwa: matematyka “ma problem z różnorodnością”. Dlaczego? Ponieważ “na całym świecie matematycy murzyni i kobiety należą do rzadkości”.7)Decolonising mathematics: Why it’s good for us, how to begin, BizNews.com 2016-10-17.Oskarżenie numer trzy: matematyka (i wiele innych dziedzin nauki) “utrwala stereotypy odnośnie tego, kto nadaje się zostać matematykiem”. Kto mianowicie? “Utalentowani ludzie”, a ponieważ np. w “2013, 73% doktoratów z matematyki uzyskali mężczyźni a 94% z nich to biali lub Azjaci” i “proporcja kobiet doktorantek z matematyki w latach 2004 i 2013 spadła z 34% do 27%”, matematyka jawi się jako dziedzina karygodnie rasistowska i uprzedzona wobec kobiet.8)Ideas of “Giftedness” Hurt Students, youcubed.Oskarżenie numer cztery: matematyka jest “zanadto eurocentryczna, stawia na piedestale jasnoskórych Greków jako twórców większości tego, co składa się na matematykę”.9)What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.

References   [ + ]

1. What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.
2, 9. What is ethnomathematics, and how can it help children in schools? Teaching Children Mathematics; Reston; Feb 2001; Ubiratan D’Ambrosio.
3, 7. Decolonising mathematics: Why it’s good for us, how to begin, BizNews.com 2016-10-17.
4. Math Is Biased Against Women and the Poor, According to a Former Math Professor, The Cut 2016-09-06.
5. It’s time to take the curriculum back from dead white men, The Conversation 2015-05-08; Why switching to indigenous languages will help solve university crisis – education expert, BizNews.com 2016-10-04.
6. It’s time to take the curriculum back from dead white men, The Conversation 2015-05-08.
8. Ideas of “Giftedness” Hurt Students, youcubed.

Podsumowanie: globalne elity nie mają pojęcia, jak rozwiązywać problemy

gefira.org

Podsumowanie: globalne elity nie mają pojęcia, jak rozwiązywać problemy
Domenico Antonio Vaccaro Solomon Worshiping the Pagan Gods

Po spotkaniu najtęższych umysłów świata biznesu i polityki można by się spodziewać lawiny nowych idei, jak rozwiązywać narastające niezadowolenie w zachodnim świecie: nic z tego. Spotkanie światowego forum ekonomicznego w Davos w 2017 sprowadzało się do ubolewania, jakby tu zwiększyć udział w rządzeniu mas, które nie idą już ślepo za swymi przywódcami.

Davos 2017 było znakomitą ilustracją tego, jak elity utraciły kontakt z niższymi klasami świata zachodniego oraz obnażyło ich niezdolność do zrozumienia ich problemów, co uwypukla także dobór miejsca na spotkanie, którym była atrakcyjna miejscowość turystyczna położona w raju podatkowym, a nie na przykład brukselska dzielnica Molenbeek, przekształcona przez politykę globalizacji na wylęgarnię muzułmańskich terrorystów, od lat teren niedostępny dla Europejczyków, gdzie musiały wkraczać belgijskie specjalne siły policyjne, by uśmierzyć kolejny zamach terrorystyczny. Taki jest dzień powszedni przeciętnego Belga, Europejczyka, obywatela Zachodu.


UE, a nie Chiny czy Japonia, są największym posiadaczem amerykańskich obligacji skarbowych

gefira.org

UE, a nie Chiny czy Japonia, są największym posiadaczem amerykańskich obligacji skarbowych
fot. shutterstock / Nik Waller Productions
Amerykańskie media donosiły w zeszłym miesiącu, że Japonia stała się największym posiadaczem amerykańskich obligacji skarbowych, wyprzedzając pod tym względem Chiny. To prawda, jeśli pod uwagę bierzemy pojedyncze kraje, natomiast jeśli uwzględnimy państwa Unii Europejskiej wspólnie, wówczas to one okazują się być w posiadaniu największej ilości amerykańskich papierów rządowych. Jest tak już od niemal roku. Niestety, wielkość znajdujących się w rękach Europejczyków obligacji rządu USA jest sztucznie zawyżona przez finansowe raje. Na dodatek, zasoby te zmierzają w kierunku przeciwnym do globalnego trendu: rosną, zamiast maleć.

Wedle ostatnich danych Międzynarodowego Systemu Kapitałowego Skarbu USA (w skrócie TIC), UE w listopadzie 2016 roku była w posiadaniu 1242 miliardów dolarów amerykańskich obligacji skarbowych, o dziewięć miliardów więcej niż miesiąc wcześniej. UE była jedynym spośród trzech największych wierzycieli, który w listopadzie zwiększył ilość posiadanych papierów, podczas gdy Chiny i Japonia kontynuowały wyprzedaż obligacji.


Od ZSRR do UE

gefira.org

Od ZSRR do UE
fot. shutterstock / Antikwar

Gdy tak zwany system komunistyczny zawalił się w krajach Europy Wschodniej, ich społeczeństwa rzuciły się w objęcia demokracji i ekonomii zachodniego typu, co, biorąc pod uwagę przepaść cywilizacyjną, jaka zaistniała między dwoma ustrojami, nie powinno wcale dziwić. To, co zaskakiwało, to fakt, że wczorajsi komuniści stali się dzisiejszymi socjaldemokratami; wczorajsi wrogowie Zachodu przepoczwarzyli się w dzisiejszych przyjaciół Zachodu; wczorajsi przeciwnicy liberalizmu nie mieli żadnych trudności, aby stać się zwolennikami liberalizmu; co więcej, wczorajsi moskiewscy kamerdynerzy stali się najzagorzalszymi krytykami Moskwy. Czy to możliwe, by (i) stali się oni kapitalistami tak z dnia na dzień i by (ii) takie nawrócenie dokonało się na masową skalę?

Ci sami ludzie u władzy, którzy przed 1989 rokiem ukaraliby rodaków za samą chęć wyjazdu na Zachód lub myśl o przeszczepieniu zachodnich rozwiązań polityczno-gospodarczych na rodzimy grunt; ci sami ludzie u steru władzy, którym do głowy by nie przyszło wyrwanie się z Układu Warszawskiego i przyłączenie się do NATO, bo rzekomo geopolityka nie pozwalała na takie posunięcia, ci sami ludzie po 1989 roku zaczęli się wyśmiewać z przeciwników Unii Europejskiej i NATO.